Biologische schaar maakt donorbloed geknipt voor transfusies
2 april 2007
Onderzoekers uit Denemarken hebben een methode ontwikkeld om bloed te kunnen schoonmaken. Zo kan in de toekomst donorbloed voor iedereen bruikbaar worden gemaakt. Bloedbanken zullen hierdoor in de toekomst geen tekort aan geschikt bloed meer hebben en bloedtransfusies zullen nog veiliger worden.
De nieuwe methode
De onderzoeksgroep van Henrik Clausen aan de Universiteit van Kopenhagen heeft uit bacteriën speciale knip-eiwitten gehaald, die als een schaar werken. Deze kunnen de bloedgroep bepalende eiwitten van rode bloedcellen af knippen.
Bloedgroepen
Er bestaan 4 verschillende bloedgroepen: A, B, AB en O. De bloedgroepen worden bepaald door verschillende eiwitten op de buitenkant van de rode bloedcellen. Mensen met bloedgroep O hebben helemaal geen eiwitten op de rode bloedcellen. De gevonden biologische scharen kunnen dus, door de bloedgroep bepalende eiwitten eraf te knippen, bloedgroep A, B en AB veranderen in bloedgroep O.
Klonteren
Wanneer iemand bloed met een verkeerde bloedgroep krijgt, kan dat levensbedreigend zijn, doordat het bloed gaat samenklonteren. Dit komt doordat het afweersysteem het donorbloed dan als vreemd herkent. Als dit gebeurt, dan werkt het bloed niet meer goed, raken de bloedvaten verstopt en kan iemand overlijden.
Noodgevallen
Ongeveer de helft van de mensen heeft bloedgroep O. Deze bloedgroep bevat geen eiwitten en daardoor kan iedereen dit bloed krijgen zonder dat het gaat samenklonteren. Vandaar dat hulpdiensten dat bloed gebruiken voor iedereen waar ze zo gauw de bloedgroep niet van kunnen bepalen. Bloedbanken hebben hierdoor in de praktijk vaak een tekort aan bloedgroep O.
Obstakels
Cees van de Poel van Sanquin Bloedbanken denkt dat het in de praktijk nog niet zo'n vaart zal lopen. "Er zijn een aantal factoren die niet makkelijk op te lossen zijn. Ten eerste, hoe krijg je knip-eiwitten weer uit het bewerkte bloed?" De biologische scharen mogen natuurlijk niet dingen kapot knippen in de ontvanger.
"Ten tweede, wat als de knip-eiwitten niet alles wegknippen? Dan zal het afweersysteem alsnog het donorbloed als vreemd herkennen." Hiernaast speelt nog het probleem van de rhesus factor.
Rhesus factor
Sommige mensen hebben op hun rode bloedcellen nog meer eiwitten zitten, de rhesus factor. Mensen die geen rhesus factor hebben komen in een levensgevaar als ze bloed krijgen die de rhesus factor wel heeft. Het lichaam herkent de rhesus factor als lichaamsvreemd en ook hier gaat het bloed dan samenklonteren. Het probleem van de rhesus factor is nog niet opgelost met deze methode.
Inmiddels is het bedrijf ZymeQuest in Amerika klinische tests met het behandelde bloed aan het voorbereiden.
Bericht op Nature (Engelstalig)
