Nederlands wetenschappelijk onderzoek gefinancierd, VENI-subsidie
3 april 2007
De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft 91 jonge, pas gepromoveerde wetenschappers een zogeheten Veni-subsidie toegekend.
De Veni-, Vidi- en Vici-subsidies zijn drie subsidievormen van de Vernieuwingsimpuls. De Vernieuwingsimpuls is opgezet in samenwerking met het Ministerie van OCW, de KNAW en de universiteiten.
Hieronder een overzicht op achternaam van de gehonoreerde onderzoekers die biomedisch onderzoek doen. Dit geeft een aardig beeld van de ontwikkelingen in Nederland.
Een volledig overzicht is te vinden op de website van NWO.
VENI-subsidies
Levensverhaal van een zieke zenuwcel
Dr. J.H. (Joleen) Blok (v) 22-01-1972, Veldhoven, EMC – Klinische Neurofysiologie.
Zenuwcellen gaan een mensenleven lang mee. Dit onderzoek gaat individuele zenuwcellen gedurende maanden tot jaren volgen in patiënten met een zenuwziekte. De zenuwcellen worden steeds teruggevonden via hun elektrische “vingerafdruk”, die van cel tot cel verschilt. Zo kan het ziekteverloop op celniveau worden beschreven.
Communicatie in het beenmerg
Dr. M. (Miranda) Buitenhuis (v) 22-08-1975, Vaassen, UMCU – Immunologie
Bloedcellen ontstaan in het beenmerg door uitrijping van bloedstamcellen. Om gedurende het hele leven van een mens voldoende bloedcellen aan te kunnen maken is een goede regulatie van dit proces van belang. Dit onderzoek richt zich op de vraag hoe beenmergcellen communiceren met bloedstamcellen en hoe deze communicatie de ontwikkeling van bloedcellen beïnvloedt.
Nieuw type vet als oorzaak van suikerziekte
Dr. EC (Ed) Eringa (m), 19-06-1974, Groningen, VUmc – Fysiologie
In dikke ratten hebben de onderzoekers een nieuw type vet ontdekt, dat mogelijk suikerziekte veroorzaakt. Door dit vet weg te halen of heel gericht te manipuleren wordt onderzocht of dat vet suikerziekte veroorzaakt en zo ja, hoe het dat precies doet.
Hoe langzame deeltjes DNA kunnen breken
Dr. M. (Meta) van Faassen (v) 20-03-1978, Groningen, VU - Theoretische Chemie
Elektronen die heel erg langzaam bewegen blijken, ondanks hun geringe energie, in staat te zijn om DNA moleculen te breken. Beschadigd DNA kan niet altijd door het lichaam gerepareerd worden en dat kan leiden tot kanker. Het is daarom van belang om dit proces goed te begrijpen.
Door het ontwikkelen van een nieuwe theoretische methode willen de onderzoekers dit proces ontrafelen.
Stamceldifferentiatie, een kwestie van leefomgeving
Dr.Ir. B.C.G. (Birgit) Faber (v) 28-10-1969, TU/e - Biomedische Technologie
Door een hartinfarct sterft een gedeelte van de hartspier af. Stamcellen kunnen worden gebruikt om de hartspiercellen te vervangen, maar directe injectie in het hart heeft beperkt succes. In dit project wordt de leefomgeving van cellen in het hart nagebootst, zodat de stamcellen zich al buiten het lichaam kunnen ontwikkelen tot hartspiercellen.
Voorkomen van dikkedarmkanker met cholesterolverlagers
Dr. J.C.H. James Hardwick (m) 21 mei 1967, Haselmere (Engeland), LUMC – Gastroenterologie
De kans op dikkedarm kanker wordt verminderd door gebruik van cholesterolverlagers, de zogenoemde "Statines". Dit onderzoek gaat na hoe dit precies werkt en hoe Statines het best ingezet kunnen worden in de strijd tegen Nederlands een na grootste kankerdoodsoorzaak.
Biologische veroudering van hart en bloedvaten
Dr. P. (Pim) van der Harst (m) 07-11-1977, Wageningen, UMCG – Cardiologie
Hart- en vaatziekten treden op bij veroudering, maar niet bij iedereen op hetzelfde moment. De onderzoekers denken dat dit komt door biologische veroudering van DNA in cellen. Zij gaan dit fenomeen bestuderen in patiënten met aderverkalking en hartfalen.
Een nieuw eiwittransportsysteem in ziekteverwekkende bacteriën
Dr. E.N.G. (Edith) Houben (v) 17.10.1974, Roermond, VUmc - MMI
Ziekteverwekkende bacteriën moeten eiwitten uitscheiden om hun gastheer aan te tasten. Recentelijk is ontdekt, dat Mycobacterium tuberculosis, de veroorzaker van tuberculose, een nieuw transportsysteem gebruikt om zulke eiwitten naar buiten te krijgen. De studie gaat dit eiwittransportsysteem ontrafelen om zodoende meer inzicht te krijgen in “het succes” van deze beruchte ziekteverwekker.
Tijd voor een biertje?
Dr. E.H. (Edwin) Jacobs (m) 31-08-1972, Sittard, EMC – Genetica
Verstoring van de biologische klok ontregelt talloze processen in het lichaam. De onderzoekers gaan na hoe een verstoring of afwezigheid van de biologische klok kan leiden tot alcoholverslaving. Tevens wordt onderzocht hoe alcoholconsumptie leidt tot een verstoorde biologische klok.
Dood doet leven
Dr. A.P. (Arnon) Kater (m) 22-10-1972, AMC – Hematologie
Het probleem van chemotherapie bij chronisch lymfatische leukemie is dat door veranderingen in celdood regulerende genen de kankercellen niet meer vernietigd worden. Dit onderzoek is erop gericht om de cellen weer gevoelig te maken voor chemotherapie door specifieke celdood bevorderende genen te activeren.
Het interactienetwerk van regulerende genen
Dr. P. (Patrick) Kemmeren (m) 09-09-1976, Waalwijk (Nederland), UMC Utrecht - Fysiologische Chemie
Regulering van genexpressieniveaus is essentieel voor veel taken in de cel.
Kemmeren gaat dit systematisch bestuderen door de verschillende genen, betrokken bij deze regulering, te veranderen. Hierdoor wordt inzicht verkregen in de rol en onderlinge samenhang van de genen.
Printen van levend kraakbeen
Dr. ir. J. (Jos) Malda (m) 07-03-1976, UMC Utrecht - Orthopedie
Beschadigingen van gewrichtskraakbeen genezen niet vanzelf. De onderzoekers willen kraakbeencellen van de patiënt isoleren en deze buiten het lichaam tot groei aanzetten. Met deze cellen en een speciaal hiervoor ontwikkelde printer wordt natuurlijk kraakbeen nagemaakt waarmee beschadigingen hersteld kunnen worden.
Hybride antibiotica gericht tegen resistente bacteriën
Dr. N. (Nathaniel) Martin (m) 30-03-1976, Red Deer, Canada, Utrecht University – Scheikunde
Terwijl resistente bacteriën een almaar grotere bedreiging voor de volksgezondheid vormen komen steeds minder nieuwe antibiotica beschikbaar. Hier worden hybride antibiotica ontwikkeld die gunstige eigenschappen van meerdere antibiotica combineren. Deze hybriden kunnen worden ingezet tegen de beruchte ziekenhuisbacteriën, de "superbugs".
De kleinen beheersen de groten
Dr. H. (Holger) Rehmann (m) 22-03-1975, Mülheim an der Ruhr (Duitsland), UMC Utrecht
De cellen van het menselijke lichaam communiceren met behulp van kleine moleculen, die aan grote eiwitten binden en op deze manier de activiteit van de eiwitten controleren. Dit project analyseert de structurele basis van zulke bindingen.
Doden van kankercellen in zuurstof arme gebieden
Dr. K.M.A. (Kasper) Rouschop (m) 28-06-1978, Heerlen, UM-Maastro
Tumor-cellen kunnen zich aanpassen aan zuurstofarme omstandigheden en, door activatie van mechanismen die eiwitproductie remmen, dit zuurstof tekort overleven. Dit onderzoek gaat bepalen of aangrijpen op deze mechanismen een nieuwe therapie kan zijn voor het doden van deze cellen.
DNA buiten de cel is gevaarlijk
Dr. L.A. (Leendert) Trouw (m) 26-08-1974, Rotterdam, LUMC – Reumatologie
DNA dat buiten lichaamscellen terecht is gekomen, kan het afweersysteem activeren en leiden tot weefselschade. Dit onderzoek gaat na in hoeverre DNA bindende eiwitten uit bloed deze activatie voorkomen en of dit proces verstoord is bij met mensen met reuma.
Longschade aangepakt
Dr. C.W. (Catharina) Wieland (v) 07-03-1978, Weinheim, Duitsland, AMC – Centrum voor Experimentele en Moleculaire Geneeskunde
Tijdens bacteriële infectie van de long kan té veel ontsteking leiden tot weefselschade. De balans in de cel wordt bepaald door kinases. De activiteit van deze enzymen tijdens longinfectie en de mogelijkheden tot remming van slechte kinases zullen worden onderzocht.
Hoe T-cellen infecties onthouden
Dr. M.C. (Monika) Wolkers (v) 29-04-1974, Paderborn (Duitsland), AMC – Laboratory for Experimental Oncology and Radiobiology (LEXOR)
Het immuunsysteem beschermt ons tegen terugkerende infectieziektes. T-cellen vormen hierin een belangrijk onderdeel: ze slaan eerder tegengekomen ziektekiemen in hun geheugen op en reageren hierdoor sneller bij herinfectie. Dit onderzoek richt zich op het ontcijferen van deze T-cel programmering.
