Doorbraak in stamcelonderzoek?

Het is onderzoekers van het Universitair Medisch Centrum Utrecht en het Hubrechtslaboratorium gelukt om uit volwassen stamcellen een groot aantal nieuwe, functionerende hartspiercellen te ontwikkelen. De Utrechtse onderzoekers zeggen hiermee een doorbraak te hebben bereikt in het stamcelonderzoek.

Dit is echter niet de eerste keer dat de onderzoekers hierin slagen. Al enkele jaren geleden slaagden de onderzoekers er in om hartstamcellen uit te laten groeien tot kloppende hartspiercellen. Nieuw aan dit onderzoek is dat dat veel beter lukt dan eerst. De onderzoekers voegen tijdens het kweken van de hartspiercellen een groeifactor toe. Dit levert nu miljarden cellen op in plaats van miljoenen.

De hartstamcellen kunnen zich op eigen kracht ontwikkelen tot hartspiercellen. In het verleden lukte dat alleen in de aanwezigheid van hartspiercellen van pasgeboren ratten en muizen.

Restmateriaal
De onderzoekers haalden de stamcellen uit een bepaald deel van het hart, het hartoortje. Het hartoortje is een soort aanhangsel van het hart dat geen taak heeft. Een chirurg kan het hartoortje zonder problemen verwijderen. In het laboratorium vermenigvuldigden de onderzoekers de stamcellen vervolgens en zetten ze aan zich te ontwikkelen tot hartspiercellen.

De stamcellen groeiden uit tot volwaardige hartspiercellen: ze konden ritmisch samentrekken, waren gevoelig voor elektrische activiteit en reageerden op adrenaline. Adrenaline is een hormoon dat in grote hoeveelheden vrijkomt bij onder andere angst en stress. Als adrenaline vrijkomt, stijgt de bloeddruk en versnelt de hartslag.

Gunstige ontwikkeling
Onderzoekers kunnen ook gebruik maken van embryonale stamcellen bij het kweken van hartspiercellen. De hartstamcellen maken de embryonale stamcellen overbodig. Dat is gunstig. Naast de ethische bezwaren die het gebruik van embryonale stamcellen oproept, is de opbrengst vaak klein en ontwikkelen niet alle stamcellen zich tot hartspiercellen.

Het meest voorkomende argument tegen het gebruik van embryonale stamcellen is dat het niet toelaatbaar is om het leven van embryo’s te beëindigen. Ook al is het maar een paar cellen groot.

Nieuwe behandeling
De resultaten van dit onderzoek worden gebruikt om een nieuwe behandeling voor patiënten met een hartinfarct te ontwikkelen. Bij proefdieren zullen de onderzoekers beschadigd hartweefsel vervangen door een netwerk van bindweefsel met een groot aantal gekweekte hartspiercellen. De wetenschappers verwachten dat hierdoor de pompkracht van het hart zou kunnen verbeteren.

Patiënten hebben voorlopig nog niets aan het onderzoek. Testen bij proefdieren zullen eerst moet uitwijzen dat de behandeling goed werkt en veilig is. Zo is het nog niet duidelijk of de hartspiercellen voor langere tijd kunnen overleven. En daarnaast weten de onderzoekers ook nog niet of de hartspiercellen een functioneel geheel met het hart vormen. Dit is erg belangrijk. Wanneer de hartspiercellen een eigen ritmisch leven gaan leiden, kan dit namelijk hartritmestoornissen tot gevolg hebben.

Volwassen stamcellen
De onderzoekers maakten in dit onderzoek gebruik van volwassen stamcellen. Volwassen stamcellen zijn verder ontwikkeld dan embryonale stamcellen. Volwassen stamcellen kunnen zich vaak nog tot elke cel uit het orgaan waarin ze zich bevinden ontwikkelen. Ze kunnen zich echter niet meer ontwikkelen tot elke lichaamscel, zoals de embryonale stamcellen.

Meer informatie over stamcellen

Bericht bij UMC Utrecht

Bericht op Nu.nl

Bericht in Nederlands Dagblad

Naar het nieuwsarchief

	0900-6655566 25 cent per minuut ma. en do. 10:00 tot 15:00 uur
	erfolijn@erfocentrum.nl