Meer info...

home  |  nieuws  |  stel een vraag  |  publicaties  |  deze site  |  sitemap

Een streepjescode voor reumatoïde artritis en multiple sclerose

15 oktober 2009

Lisa van Baarsen van het VU medisch centrum maakte een DNA-streepjescode bij mensen met reumatoïde artritis en multipele sclerose. De streepjescode zegt iets over de aandoening bij een specifiek persoon. In de toekomst kunnen behandelingen hierdoor misschien beter op personen worden afgestemd.

Reumatoïde artritis is een vorm van ontstekingsreuma. Bij reumatoïde artritis ontstaan chronische ontstekingen in de gewrichten. Multipele sclerose (MS) is een aandoening van het zenuwstelsel.

Van Baarsen onderzocht of een DNA-streepjescode gebruikt kan worden om te voorspellen wie goed op welke behandeling reageert.

Hoe maak je een streepjescode?

Zo ziet een DNA micro chip eruit, deze meet de activiteit van genen Met dank aan Wikimedia Commons

DNA zit in alle lichaamscellen en bestaat uit genen. Alle genen hebben een specifieke taak. Ze sturen opdrachten naar onze lichaamscellen. Die weten dan wat ze moeten doen, bijvoorbeeld groeien of iets repareren. Genen kunnen wel actief, niet actief of een beetje actief zijn. Vaak ontstaat een aandoening door een combinatie van genen die juist wel of niet actief zijn.

Van Baarsen heeft gekeken welke genen actief zijn bij reumatoïde artritis. Hetzelfde deed ze bij MS. Zij gebruikte een DNA microchip om de activiteit van ongeveer 20.000 genen te bepalen. Hiervan maakte ze een soort streepjescode. Deze DNA-streepjescode geeft aan welke genen wel of niet actief zijn.

Onderzoek naar streepjescode
Van Baarsen deed onderzoek naar reumatoïde artritis en MS. Ze onderzocht de mensen met reumatoide artritis apart van de mensen met MS. De personen werden door Van Baarsen ingedeeld in groepen met een op elkaar lijkende DNA-streepjescode.

De wetenschapper onderzocht of de DNA-streepjescode kon voorspellen of een behandeling wel of niet aan zou slaan.

Van Baarsen ontdekte dat sommige behandelingen inderdaad beter werkten bij mensen met een bepaalde DNA-streepjescode. Als de streepjescode van tevoren bekend is, kan de behandeling hier op worden afgestemd.

Een behandeling op maat
Mensen met dezelfde aandoening hebben soms een andere behandeling nodig. Dit komt doordat iedereen anders is, bijvoorbeeld oud of jong en man of vrouw. Maar het komt ook doordat mensen met dezelfde aandoening andere kenmerken kunnen hebben. Of doordat de oorzaak van de aandoening verschilt.

Bij sommige aandoeningen, zoals reumatoïde artritis en MS, is het daardoor moeilijk te voorspellen op welke behandeling iemand goed zal reageren. Maar Van Baarsen’s onderzoek geeft aan dat de DNA-streepjescode daar mogelijk bij kan helpen.

Misschien krijgen alle mensen met reumatoïde artritis en MS in de toekomst een DNA-streepjescode. Wetenschappers kunnen proberen uit te vinden welke behandeling het beste werkt bij welke streepjescode. Dan krijgt iedereen op grond van de streepjescode de behandeling die het beste bij hem of haar past.

Reumatoïde artritis voorspellen

Van de genactiviteit wordt een soort streepjescode gemaakt. Met dank aan Wikimedia Commons

Mensen die in de toekomst MS of reumatoïde artritis krijgen, kunnen eerder al genen hebben die niet goed werken. Met de DNA-streepjescode kun je hiernaar kijken.

Mensen met gewrichtspijn en bepaalde antistoffen in hun bloed hebben meer kans op reumatoïde artritis. Welke van deze mensen wel of niet reumatoïde artritis krijgen, is niet helemaal duidelijk.

Van Baarsen onderzocht de DNA-streepjescode van mensen met en zonder gewrichtspijn en antistoffen. Sommige mensen hadden dezelfde DNA-streepjescode als bepaalde mensen met reumatoïde artritis. Een aantal van deze mensen kreeg binnen 2 jaar reumatoïde artritis.

Zo kan de DNA-streepjescode mogelijk voorspellen of iemand een grotere kans op reumatoïde artritis heeft. Ook kan misschien voorkomen worden dat iemand uiteindelijk echt ziek wordt. Maar dat is nu nog toekomstmuziek.

Auteur: Rick Kwekkeboom, BSc
Redactie: Ragna Senf, MSc

 

	0900-6655566 25 cent per minuut ma. en do. 10:00 tot 15:00 uur
	erfolijn@erfocentrum.nl