Nieuwe antistoffen tegen HIV ontdekt

1 oktober 2009

Tegen het humaan immunodeficiëntie virus (HIV) bestaat nog geen werkend vaccin. In de zoektocht naar een nieuw vaccin ontdekten Amerikaanse wetenschapper twee bijzondere antistoffen. Deze antistoffen werken tegen verschillende vormen van HIV. Misschien kan deze ontdekking leiden tot een werkend HIV-vaccin.

Wetenschappers van het Scripps onderzoeksinstituut, Theraclone Science en Monogram Biosciences in Amerika hebben twee nieuwe antistoffen tegen HIV ontdekt.

Er zijn meerdere vormen van HIV. Het bijzondere van de nieuwe antistoffen is dat ze tegen meerdere HIV-vormen werken. Dit is belangrijk, omdat de ontdekking van deze antistoffen kan leiden tot een werkend HIV-vaccin.

Nog geen vaccin voor HIV
Er bestaan nog geen werkende vaccins tegen HIV. HIV is het virus dat de ziekte AIDS veroorzaakt. Het virus dringt lichaamscellen binnen en legt zo geleidelijk het afweersysteem plat. Hierdoor ontstaat AIDS.

Het HIV (groen) verlaat een binnengedrongen cel. Hierna gaat het op zoek naar een nieuwe cel.

Een vaccin zorgt dat het lichaam antistoffen maakt, bijvoorbeeld tegen HIV. Deze antistoffen herkennen een specifiek deel van het virus. De antistoffen binden aan het virus en kunnen het zo neutraliseren. Neutraliseren betekent dat het virus geen lichaamscellen meer kan binnen dringen. Dan kan er geen AIDS ontstaan.

Meerdere vormen van HIV
Er zijn verschillende vormen van HIV. Het specifieke deel van het virus dat door antistoffen wordt herkend is vaak anders bij de verschillende vormen van HIV. De meeste antistoffen werken daarom niet tegen HIV.

De wetenschappers gingen op zoek naar antistoffen die tegen alle vormen van HIV werken. Deze antistoffen kunnen dan gebruikt worden voor het maken van een vaccin tegen alle vormen van HIV.

Breed neutraliserende antistoffen
Om een menselijke lichaamscel te infecteren, gebruikt HIV twee eiwitten: het gp120 eiwit en het gp41 eiwit. De twee antistoffen die de wetenschappers vonden, herkennen en binden aan deze twee eiwitten en houden zo het virus tegen.

De eiwitten gp120 en gp41 zien er bij verschillende HIV-vormen anders uit. Maar een deel van de eiwitten gp120 en gp41 is vaak hetzelfde. Dit nieuwe antistoffen herkennen precies dat deel. Hierdoor werken de antistoffen tegen verschillende HIV-vormen: ze zijn breed neutraliserend.

Hoe zijn de antistoffen ontdekt?
De onderzoekers waren op zoek naar breed neutraliserende antistoffen. Hiervoor zochten ze de wereld af naar mensen die door HIV zijn geïnfecteerd, maar geen AIDS krijgen.

De wetenschappers onderzochten het bloed van 1.800 mensen met een HIV-infectie, maar zonder AIDS. Ze keken welke antistoffen in het bloed de eiwitten gp120 en gp41 herkenden.

De onderzoekers vonden bij één Afrikaan twee antistoffen die de eiwitten konden herkennen. Deze antistoffen noemden ze PG9 en PG16. In het laboratorium kan nu een enorme hoeveelheid van deze antistoffen worden gemaakt voor verder onderzoek.

(N)iets nieuws onder de zon
Het is niet de eerste keer dat er antistoffen worden ontdekt die meerdere vormen van HIV kunnen uitschakelen. Tot nu toe waren de gevonden antistoffen niet geschikt om een vaccin te maken. De nieuwe antistoffen PG9 en PG16 lijken juist een plaats op HIV te herkennen dat geschikt is voor het maken van vaccins.

In de toekomst
De volgende stap is onderzoek naar de twee nieuwe antistoffen. Om een vaccin te maken, moeten de onderzoekers precies weten hoe de antistoffen er uit zien. Ook moeten ze weten hoe de antistoffen precies binden aan het HIV.

Als dat bekend is, zal deze informatie gebruikt worden om een vaccin te maken. Dit kan nog jaren duren. Als het vaccin gemaakt is, moet het eerst nog op dieren getest worden en daarna nog bij mensen.

terug naar boven

Meer over antistoffen

Meer over therapeutische vaccinatie

Meer over preventieve vaccinatie

Persbericht (Engels)

Samenvatting wetenschappelijk artikel (Engels)

Naar overig nieuws

Auteur: Rick Kwekkeboom, BSc
Redactie: Ragna Senf, MSc

	0900-6655566 25 cent per minuut ma. en do. 10:00 tot 15:00 uur
	erfolijn@erfocentrum.nl