Verbeterde donorlongen door gentherapie

12 november 2009

Canadese wetenschappers ontwikkelden een methode om de kwaliteit van longen voor een longtransplantatie te verhogen. De longen worden eerst in een systeem geplaatst om beschadiging tegen te gaan. Dan worden de longen behandeld met gentherapie. De kwaliteit van de longen verbetert aanzienlijk door deze behandeling.

Betere longen

De Canadese wetenschappers aan het werk. Met dank aan het McEwen Centre for regenerative medicine.

De behandeling van de longen in dit onderzoek leverde een betere kwaliteit longen op. Dat is om twee redenen belangrijk: het levert meer donormateriaal op en het zorgt voor een grotere kans op een succesvolle transplantatie.

Meer donormateriaal
De wachtlijst voor mensen die wachten op een longtransplantatie wordt steeds langer. Dit komt voornamelijk door een tekort aan donoren. Niet alle donorlongen kunnen gebruikt worden voor transplantatie; soms is de kwaliteit niet goed genoeg.

Bij dit onderzoek verbeterde de kwaliteit van de donorlongen. Hierdoor kunnen in de toekomst misschien meer longen gebruikt worden voor een transplantatie. Mensen hoeven dan minder lang te wachten op nieuwe longen.

Grotere kans op succesvolle transplantatie
Als de kwaliteit van de donorlongen beter is, is de kans op een geslaagde transplantatie groter. De ontvanger van de longen herstelt dan sneller na de operatie.

De behandelde longen met betere kwaliteit zijn nog niet gebruikt bij operaties. Dat is dan ook de eerste stap in het vervolgonderzoek.

De beschermbubbel

De longen werden tegen beschadiging beschermd in een beschermbubbel. Met dank aan McEwen Centre for Regenerative Medicine

Normaal gesproken worden longen vanuit de donor in ijs gelegd en naar de ontvangende persoon getransplanteerd. De wetenschappers gebruikten in dit onderzoek nog een tussenstap. Ze haalden de longen uit de donor en stopten ze in een beschermbubbel.

Dit deden ze omdat longen kwetsbaar zijn. Longen lopen snel schade op, bijvoorbeeld nadat ze uit het lichaam van de donor zijn gehaald en voordat ze zijn getransplanteerd. Longen kunnen in ijs maximaal 6 uur buiten het lichaam overleven.

De beschermbubbel is beter voor de longen dan het ijs. In de beschermbubbel werden de longen afgesloten van de buitenwereld. Ze bleven op de goede temperatuur en werden van de juiste voedingsstoffen voorzien.

Langer bewaren
De beschermbubbel zorgde ervoor dat de longen niet verder beschadigden. Daarnaast konden de longen nu langer buiten het lichaam bewaard worden, zodat er genoeg tijd was voor gentherapie.

Maar extra tijd levert ook andere voordelen op. Zo is er meer tijd om de longen naar een geschikte ontvanger te brengen. Donorlongen kun je niet zo maar aan iedereen op de wachtlijst geven, er moet een juiste ontvanger bij worden gevonden.

De gentherapie

Het gen voor het stofje IL-10 wordt in de longen ingebouwd. Met dank aan McEwen Centre for Regenerative Medicine

De longen werden behandeld met gentherapie. Daarbij wordt een gen in de cellen van de longen gebouwd. Genen zijn de bouwtekeningen van ons lichaam. Lichaamscellen lezen deze bouwtekeningen en weten dan wat ze moeten doen.

Het gen dat bij deze gentherapie is gebruikt, is een bouwtekening voor het stofje IL-10. De gentherapie zorgde er voor dat de longen IL-10 gingen maken. De longen bleven tussen de 10 en 30 dagen lang IL-10 maken.

IL-10 remt ontstekingen
Dit stofje, IL-10, zorgt ervoor dat het afweersysteem minder actief is en het voorkomt ontstekingen. Ontstekingen zorgen vaak voor problemen bij longtransplantaties. Ten eerste ontstaan veel beschadigingen aan de longen door ontstekingen, als de longen nog in de donor zitten. En ten tweede ontstaan na de transplantatie ook vaak ontstekingen. Daardoor duurt het herstel na een longtransplantatie langer.

IL-10 zorgde voor een verminderde ontsteking, terwijl de longen nog in de bubbel zaten. Hiermee voorkwam IL-10 verdere schade aan de longen. Ook stroomde het bloed beter door de longen.

Afstoting nieuwe longen
Bij transplantaties bestaat het risico dat het donororgaan wordt afgestoten. Dit komt door het afweersysteem, dat ons normaal beschermt tegen stoffen van buiten ons lichaam. De afweer herkent een donororgaan als iets van buiten het lichaam en valt het orgaan daarom aan. Na een transplantatie krijgen mensen daarom medicijnen die de afweer onderdrukken.

Het stofje IL-10 zorgt er voor dat het afweersysteem minder actief is. De onderzoekers hopen daarom dat de longen na een transplantatie minder vaak worden afgestoten.

In de toekomst
De wetenschappers willen binnenkort beginnen met het transplanteren van deze longen naar mensen. Ze willen testen of de behandelde longen veilig zijn, als ze gebruikt worden bij transplantaties. Hierbij moeten ze zorgvuldig te werk gaan. De wetenschappers weten nog niet wat de effecten van de gentherapie precies zijn. Ook moeten ze nog kijken hoe een menselijk lichaam op deze nieuwe longen reageert.

Dit onderzoek wordt gedaan door een samenwerkingsverband van het McEwen Centre for Regenerative Medicine, Toronto General Hospital en de University of Toronto.

terug naar boven

Meer over gentherapie

Het Engelse nieuwsbericht

Naar overig nieuws

Auteur: Rick Kwekkeboom, BSc
Redactie: Ragna Senf, MSc

	0900-6655566 25 cent per minuut ma. en do. 10:00 tot 15:00 uur
	erfolijn@erfocentrum.nl