Meer info...

home  |  nieuws  |  stel een vraag  |  publicaties  |  deze site  |  sitemap

Nanobehandeling tegen borstkanker: “search & destroy”

17 december 2009

Nanodeeltjes om borstkanker te bestrijden. Het klinkt futuristisch in de oren, maar het zit er misschien echt aan te komen. Amerikaanse wetenschappers ontwikkelden een behandeling in het laboratorium die kankercellen kan vernietigen.

Nanodeeltjes als behandeling tegen borstkanker

De nanodeeltjes die de wetenschappers gebruikten waren zogenaamde nanotubes. Ontzettende kleine buisjes die zijn gemaakt van atomen.

Nanodeeltjes zijn ‘in’. Nanodeeltjes zijn hele kleine deeltjes van een paar nanometer. Een nanometer is een miljardste meter. Je kunt ze tegenwoordig bijna overal vinden. Denk maar eens aan nanodeeltjes in wasmiddelen tegen bacteriën, of in zonnebrandcrème om UV-straling te weerkaatsen. Daar komt misschien nog een toepassing bij. Wetenschappers uit Amerika hebben nanodeeltjes gebruikt om borstkankercellen te vernietigen.

Ze ontdekten dat hun behandeling een bepaalde soort kankercellen succesvol kan vernietigen. In het laboratorium haalden ze bijna een 100% score: bijna alle behandelde kankercellen gingen dood.

Wat voor soort kanker?
Borstkanker is een veel voorkomende kanker. Kanker is een aandoening die ontstaat doordat lichaamscellen onbeheerst delen (groeien). In een vijfde deel van de mensen met borstkanker is het eiwit HER2 extra veel op kankercellen aanwezig. Eiwitten zijn de bouwstenen van onze cellen. De HER2 eiwitten spelen een rol bij het groeien van cellen.

Door het teveel aan HER2-eiwitten groeit de borstkanker harder en verspreidt hij zich sneller door de rest van het lichaam. De wetenschappers maakten een nanobehandeling die specifiek werkt tegen borstkanker met extra veel HER2-eiwitten.

Hoe werkt de behandeling?
De wetenschappers gebruiken twee ingrediënten: nanodeeltjes en antistoffen. Ze maken de nanodeeltjes van tevoren vast aan de antistoffen. Deze antistoffen worden gebruikt als speurhonden om de kankercellen op te sporen. Als de antistoffen de kankercellen met te veel HER2-eiwitten hebben gevonden, plakken ze er aan vast. Zo komen de nanodeeltjes op de kankercellen te zitten.

De nanodeeltjes die aan de kankercellen vastzitten, bieden twee mogelijkheden. Ten eerste kunnen artsen de kankercellen makkelijker opsporen, doordat er nanodeeltjes aan vast zitten. En ten tweede kunnen ze vernietigd worden door de nanodeeltjes die er aan vast zitten te gebruiken. Deze twee mogelijkheden ontstaan doordat de nanodeeltjes gevoelig zijn voor een bepaalde soort licht.

Lichtgevoelige nanodeeltjes
De wetenschappers gebruikten twee verschillende soorten laserstralen, die door het menselijk lichaam heen kunnen schijnen. Allebei de soorten lijken een beetje op infrarood licht. Met het blote oog is het niet te zien, daarvoor is een speciale camera nodig.

De eerste soort licht wordt door de nanodeeltjes sterk weerkaatst. De nanodeeltjes met daaraan de kankercellen reflecteren het licht heel sterk. Met de speciale camera zoeken de onderzoekers de weerkaatsing; zo zijn de kankercellen makkelijk op te sporen.

De tweede soort licht wordt door de nanodeeltjes opgenomen. Hierdoor gaan de nanodeeltjes volledig kapot. Alles wat aan deze deeltjes vastzit, wordt ook vernietigd. De kankercellen gaan dus dood. Omdat de nanodeeltjes niet vastzitten aan gezonde cellen blijven die wel leven.

Toekomst
In het laboratorium werd de methode uitgeprobeerd op losse lichaamscellen met kanker. Bijna 100% van de kankercellen ging dood. Als volgende stap willen de wetenschappers kijken of de nano-methode ook in dieren werkt. Daarna wordt het pas bij mensen getest.

Een plaatje van de effecten van de nanodeeltjesbehandeling. De rechterkant is behandeld met nanodeeltjes en licht. Zoals je kunt zien zijn de kankercellen links groen, dat betekent dat ze leven. Rechts zijn ze rood, dat betekent dat ze dood zijn. Rechts zijn (bijna) geen groene cellen te zien. Met dank aan het NIST, U.S.A.

Niet alleen borstkanker
Dit onderzoek is gedaan bij borstkanker. Maar nanodeeltjes kunnen ook tegen andere soorten kanker worden ingezet. De wetenschappers gaan daarom onderzoeken of de techniek ook werkt bij kanker aan de alvleesklier. In de toekomst kunnen zo misschien veel meer behandelingen worden ontwikkeld.

HER2, een oude bekende
Het is niet voor het eerst dat er een behandeling tegen HER2 wordt gemaakt. De afgelopen jaren zijn meerdere medicijnen ontwikkeld die specifiek tegen HER2 werken, zoals trastuzumab (Herceptin). Dit middel wordt soms gebruikt tegen HER2-borstkanker. Hoewel het medicijn de overlevingskansen vergroot, heeft het ook wat bijwerkingen, zoals gevolgen voor het hart. De nieuwe nanotherapie heeft hopelijk minder bijwerkingen en een betere werking.

Auteur: Rick Kwekkeboom, BSc
Redactie: Ragna Senf, MSc

 

	0900-6655566 25 cent per minuut ma. en do. 10:00 tot 15:00 uur
	erfolijn@erfocentrum.nl