Nieuwe bloedvaten moeten amputatie voorkomen

1 februari 2010

De Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie (ZonMW) heeft eind oktober een achtjarige subsidie toegekend aan professor Marianne Verhaar. De twee miljoen euro zijn bestemd voor onderzoek naar de mogelijkheden van stamceltherapie voor nieuwe bloedvaten in de benen.

Amputatie door vaatlijden

Tekening van benen waarop de aders en spieren te zien zijn. Foto: Wellcome Library, Londen

Bij patiënten met ernstig vaatlijden kan de bloeddoorstroming en zuurstofvoorziening in de benen zo verslechteren dat dit – in het ergste geval – kan leiden tot amputatie van de voet of het onderbeen. Daaraan voorafgaand kampen patiënten met heftige pijnen, open wonden, afstervend weefsel en infecties.

Betere doorbloeding
Wat deze patiënten – simpel gezegd – nodig hebben is een betere bloeddoorstroming in hun benen. En dat is precies wat internist prof. dr. Marianne Verhaar van de afdeling Nefrologie van het UMC Utrecht probeert te bereiken. Zij leidt het Juventas-onderzoek waarin patiënten cellen uit hun beenmerg ingespoten krijgen.

De hoop is dat bloedvatstamcellen uit dat beenmerg nieuwe bloedvaten gaan vormen. ‘Resultaten uit dierstudies en kleine patiëntenstudies lijken erop te wijzen dat het werkt’, aldus Verhaar.

Definitieve conclusies van het Juventas-onderzoek zijn pas in 2011 te trekken, maar Verhaar start ondertussen al met een geavanceerder vervolgonderzoek. Van ZonMW heeft zij eind oktober een achtjarige subsidie van 2 miljoen euro gekregen om stamceltherapie voor het vormen van nieuwe bloedvaten in de benen verder te ontwikkelen.

Stamcelbehandeling
Het is de bedoeling uit het beenmerg van patiënten die cellen te selecteren, die het beste in staat zijn nieuwe bloedvaten te vormen. Door de juiste stamcellen te nemen en een voorbehandeling te geven zal de therapie naar verwachting beter werken. De nieuwe stamcelbehandeling zal vergeleken worden met een placebobehandeling of een behandeling met ongeselecteerde beenmergcellen.

Verhaar verwacht ongeveer 130 patiënten op te nemen in het onderzoek. Alle experimenten zullen worden uitgevoerd onder gecertificeerde omstandigheden, zodat de vertaalslag van het laboratorium naar de kliniek relatief snel kan worden gemaakt – mits een gunstig effect blijkt, natuurlijk.

Hoge verwachtingen
Verhaar verwacht veel van het onderzoek. ‘In het Juventas-onderzoek zien we een aantal patiënten verbeteren waarvan we niet meer verwacht hadden dat dit nog mogelijk was. De doorbloeding in hun benen verbetert, de ernst van hun wonden vermindert en ze kunnen zelfs beter lopen dan voorheen. Vanwege de blindering van het onderzoek weten we echter nog niet of deze patiënten de therapie of de placebobehandeling hebben ondergaan. In het nieuwe onderzoek zou de therapie nog effectiever moeten zijn, dus we zijn optimistisch.’

‘Amputatie van voeten komt niet heel vaak voor, maar wel regelmatig. We hopen dat deze drastische ingreep straks minder vaak nodig zal zijn. Uiteindelijk hopen we dat de behandeling ook van nut kan zijn voor patiënten met minder ernstige vormen van vaatlijden.’

terug naar boven

Lees meer over stamcellen

Naar overig nieuws

Auteur: Rinze Benedictus
Het originele artikel verscheen eerder in Uniek (nummer 1, 2010) het magazine van het UMC Utrecht.

	0900-6655566 25 cent per minuut ma. en do. 10:00 tot 15:00 uur
	erfolijn@erfocentrum.nl