Compleet nieuw vaccin tegen tuberculose

22 juli 2010

Onderzoekers van het LUMC hebben, samen met Deense en Oostenrijkse onderzoekers, een compleet nieuw vaccin ontwikkeld tegen tuberculose. De eerste testresultaten zijn positief. Het vaccin roept de juist afweerreactie op en houdt bovendien minstens 2,5 jaar aan. De onderzoekers publiceerden deze resultaten onlangs in het wetenschappelijke tijdschrift Vaccine.

BCG-vaccin

Foto: Nathan Forget

Het huidige vaccin tegen tbc – het zogenoemde BCG – lijkt zijn langste tijd te hebben gehad. De effectiviteit is beperkt en mensen met een verzwakt afweersysteem kunnen er zelfs ziek van worden. BCG is gemaakt van een levende tuberculosebacterie. Deze is in het laboratorium afgezwakt maar vormt toch een gevaar voor bijvoorbeeld kinderen met hiv.

Daarom startten onderzoekers van de afdeling Infectieziekten tien jaar geleden, samen met het Deense Statens Serum Institute (SSI), een onderzoek naar een vaccin op basis van losse eiwitten van de tuberculosebacterie. Voordelen: eiwitten zijn langer houdbaar en stabieler dan levende bacteriën, en mensen kunnen er niet ziek van worden.

Twee eiwitten
Na een screening van honderden tuberculose-eiwitten bleken Ag85B en ESAT-6 het meest veelbelovend. In het nieuwe vaccin zijn deze twee eiwitten gekoppeld, omdat de afweerreactie dan beter is dan tegen de eiwitten apart. Daarnaast zit in het vaccin een compleet nieuw adjuvans, een stof die de afweerreactie versterkt. Het gaat om IC31 van het Oostenrijkse bedrijf Intercell.

Mooi resultaat
Afgelopen jaren testte het LUMC dit nieuwe vaccin bij 36 gezonde mannen. Dit fase-1- onderzoek leverde goede resultaten op. Het vaccin bracht een krachtige afweerreactie teweeg en gaf geen belangrijke bijwerkingen. Na 2,5 jaar was de opgewekte afweer nog in het lichaam van de proefpersonen aanwezig. “Een mooi resultaat van tien jaar intensief onderzoek”, aldus projectleider prof. dr. Jaap van Dissel. Inmiddels is het fase-2-onderzoek van start gegaan in Ethiopië. Hierbij testen de onderzoekers het nieuwe vaccin op iets grotere schaal.

Als deze testronde ook positief uitwerkt, is het wachten tot de farmaceutische industrie het stokje overneemt. Daarna moet immers worden onderzocht of het nieuwe vaccin tuberculose weet te voorkomen in gebieden waar veel tbc voorkomt, en dat is zeer kostbaar onderzoek dat alleen grote bedrijven en organisaties kunnen betalen. “Er zijn dus nog veel factoren die gaan bepalen hoe lang het duurt voordat het nieuwe vaccin beschikbaar komt”, aldus Van Dissel.

terug naar boven

Meer over vaccinaties

Naar overig nieuws

Auteur: Astrid Smit
Het originele artikel verscheen eerder in Cicero, het magazine van het LUMC te Leiden.

	0900-6655566 25 cent per minuut ma. en do. 10:00 tot 15:00 uur
	erfolijn@erfocentrum.nl