RNA remt kankergen

29 april 2010

Eerste succes voor RNA-interferentie bij de behandeling van kanker

Amerikaanse wetenschappers hebben een nieuwe techniek gevonden om kankergenen te remmen met behulp van RNA-interferentie. Speciale nanodeeltjes brengen kleine stukjes RNA tot in de tumorcel. De resultaten van de techniek bij een aantal patiënten met huidkanker zijn veelbelovend.

RNA-interferentie is een natuurlijk systeem dat de activiteit van ieder willekeurig gen kan remmen. Kleine stukjes dubbelstrengs RNA binden aan een bijpassend messenger RNA (mRNA). De koppeling tussen die twee RNA-moleculen voorkomt dat er een eiwit geproduceerd wordt. Klinkt spannend, maar wat hebben we eraan? Sommige ziekten, zoals kanker, zijn het resultaat van overactieve genen. Met behulp van RNA-interferentie kunnen we die genen gemakkelijk het zwijgen opleggen.

Huidkanker

Nou ja, gemakkelijk… Een groot probleem is dat de kleine RNA-moleculen niet alleen een effect hebben op de plaats waar ze nodig zijn. Ze verplaatsen zich zonder moeite door het hele lichaam. Amerikaanse wetenschappers hebben daar nu wat op gevonden. Met speciale nanodeeltjes is het mogelijk werkzame RNA-moleculen direct af te geven in menselijke tumorcellen. Op die manier voorkomen de wetenschappers dat het dubbelstrengs RNA op andere plaatsen in het lichaam schade aan kan richten.

Nog geen behandeling
In theorie werkt de nieuwe aanpak van de Amerikanen als volgt: via een infuus circuleren de nanodeeltjes binnen een halfuur in de bloedbaan van een patiënt. Daar speuren zij naar tumorcellen. Als een nanodeeltje speciale receptoren op een tumorcel herkent, begint het met de afgifte van kleine stukjes dubbelstrengs RNA. Dat RNA komt terecht in de tumorcel en remt daar bepaalde kankergenen.

Maar werkt het in de praktijk net zo? Om daar achter te komen hebben de wetenschappers hun nanodeeltjes toegediend bij drie patiënten met huidkanker. Zowel voor als na toediening van de nanodeeltjes namen zij een biopt van de tumor. Die biopten werden met elkaar vergeleken. De nanodeeltjes werken specifiek. Na hun reis door de bloedbaan zijn ze alleen aanwezig in tumorcellen en niet in het omliggende weefsel. Ook de RNA-moleculen doen hun werk goed. Aangevallen tumorcellen produceren minder mRNA en eiwit dan hun intacte broertjes en zusjes.

De resultaten zijn veelbelovend, maar een behandeling is er voorlopig nog niet. Uitgebreid onderzoek bij een grote groep patiënten is noodzakelijk. Bovendien weten de Amerikanen nog niet zeker hoe lang de nanodeeltjes in het lichaam doorgaan met de afgifte van kleine stukjes RNA. Zij gaan er nu vanuit dat de nanodeeltjes binnen een maand worden afgebroken.

terug naar boven

RNA interferentie

Nanotechnologie

Wetenschappelijke artikel in Nature

Naar overig nieuws

Auteur: Elles Lalieu
Dit artikel werd op 23 maart 2010 gepubliceerd op Kennislink onder een Creative Commons licentie.

	0900-6655566 25 cent per minuut ma. en do. 10:00 tot 15:00 uur
	erfolijn@erfocentrum.nl