Nieuwsarchief biomedisch.nl

Mogelijk eicellen uit het beenmerg

28 juli 2005

Het blijkt dat stamcellen uit het beenmerg van muizen via het bloed naar de eierstokken kunnen gaan om daar de voorraad eicellen aan te vullen. Na een bloedtransfusie met daarin de stamcellen van andere muizen groeiden er weer eicellen in de eierstokken van onvruchtbaar gemaakte muizen. Er zijn aanwijzingen dat dit bij de mens ook zo zou kunnen werken.

Opmerkelijk is dat een onderzoek waarbij eicellen op een kunstmatige manier uit stamcellen gewonnen werden nog veel negatieve reacties opriep. Nu blijkt dat bij muizen dit principe al van nature optreedt.

Meer over Stamcelonderzoek

Meer over verschillende bronnen van stamcellen

De onderzoeksgroep van Jonathan Tilly maakte bij muizen de eicellen kapot. Volgens de gangbare theorie zouden zoogdieren, waaronder muizen en mensen, hierdoor permanent onvruchtbaar worden. Tot nu toe dacht men namelijk dat vrouwelijke zoogdieren bij de geboorte een vast aantal eicellen hebben die ze tijdens hun leven geleidelijk verbruiken tot de menopause intreedt. Maar wat bleek: na 24 uur vonden de wetenschappers weer nieuwe, verse eicellen in de eierstokken van de muizen.

Zoektocht
De voorlopers van deze nieuwe eicellen bleken niet in de eierstokken te vinden te zijn. Dit was wel de verwachting omdat stamcellen van alle andere organen wel in het betreffende orgaan aanwezig zijn. Zo werden recent nog hersen-stamcellen en baarmoeder-stamcellen gevonden. Maar dus geen eierstok-stamcellen. Op zoek naar de oorsprong van deze cellen vonden de wetenschappers aanwijzingen dat ze uit het beenmerg kwamen en de bloedbaan gebruikten om naar de eierstokken te verhuizen. Op zich niet zo gek, want stamcellen uit het beenmerg hebben namelijk dezelfde embryonale oorsprong als de kiemcellen in de eierstokken, waaruit zich al voor de geboorte de eitjes ontwikkelen.

Om hun theorie te toetsen voerden de wetenschappers een aantal proeven uit. Allereerst transplanteerden ze beenmerg van gezonde muizen naar muizen zonder beenmerg en zonder stamcellen. Normaal zouden deze muizen permanent onvruchtbaar zijn. Maar nu ontwikkelden ze na één tot zeven dagen nieuwe verse eicellen.

Vervolgens herhaalde het team de proef, maar nu voerden ze een bloedtransfusie uit in plaats van een beenmergtransplantatie. En jawel: de muizen ontwikkelden nieuwe eicellen.

Helaas onderzocht de groep nog niet of uit de nieuwe eicellen jonge muisjes geboren konden worden.

Father's baby, mother's maybe
De grote is vraag is nu of het ook zo bij mensen zo in elkaar zou zitten? Volgens de onderzoeksgroep lijkt het daar wel op. Want ook in beenmerg en in bloed van vrouwen zijn aanwijzingen te vinden voor de aanwezigheid van de voorlopers van eicellen. En er zijn volgens Tilly in de medische literatuur heel wat gevallen bekend van vrouwen die zwanger werden na een beenmergtransplantatie die volgde op onvruchtbaar makende chemotherapie. Mother's baby, father's maybe zou in dat geval wel eens andersom van toepassing kunnen zijn.

Naar het nieuwsarchief