Toekomstmuziek: genetische test voor behandeling borstkanker met Herceptine

De behandeling van borstkanker is een zoektocht naar het beste medicijn, elk met eigen voor- en nadelen. Een test die bepaalt welke behandeling de meeste kans van slagen heeft kan veel ellende besparen. De groep van René Bernards van het Amsterdamse NKI vond een geschikt gen voor zo'n test.

Borstkanker en Herceptine
RNA interferentie
Genetische test
DNA-chip

Kankercellen zijn ontspoorde cellen die op een verkeerde plaats in het lichaam terecht zijn gekomen. Een borstkanker kan dus ontstaan zijn vanuit verschillende cellen uit het lichaam en de mate waarin ze ontspoord zijn kan op DNA niveau verschillen.

Bernards: ‘Dat maakt dat elke kanker in feite een uniek geval is. De behandeling kan per patiënt verschillen.’

Video interview met René Bernards

terug naar boven

Borstkanker en Herceptine
‘Zo ook bij borstkanker, waar een kwart van de patiënten baat zou kunnen hebben bij de behandeling met een recombinant antilichaam Trastuzumab, ook wel bekend als Herceptine. Echter, bij de helft van hen werkt het medicijn toch niet, omdat zij een erfelijke variatie in de tumorcellen hebben die Trastuzumab de deur wijst.’

Meer over recombinant DNA geneesmiddelen

Meer over borstkanker op erfelijkheid.nl

‘Baat het niet dan schaadt het niet’ gaat hier niet op, want de bijwerkingen van Trastuzumab kunnen zeer belastend zijn. Een test die kan bepalen welke patiënten al dan niet baat bij de behandeling zouden hebben kan een hoop ellende besparen.

De groep van Bernards vond een gen dat de basis zou kunnen zijn voor zo’n voorspellende test. Niet geheel toevallig, want de groep onderzocht systematisch 8 duizend genen, door ze in gekweekte borstkankercellen één voor één uit te schakelen.

terug naar boven

RNA interferentie
Voor het onderzoek werd de jonge techniek RNA interferentie ingezet. Deze methode is geschikt om genen uit te zetten. Daarvoor gebruikte de onderzoeksgroep een verzameling kleine stukjes erfelijk materiaal, die elk een ander gen het zwijgen opleggen. In totaal dus 8 duizend stuks, waarvan bekend is dat ze min of meer bij borstkanker betrokken zijn.

Bernards: ‘Je kunt het erfelijk materiaal van de mens zien als een kast met 20 duizend knoppen. Elk gen is een andere knop. Nu kun je eerst de gebruiksaanwijzing lezen na een hele tijd weet je dan hoe de kast werkt. Wij zijn gewoon de knoppen één voor één aan en uit gaan zetten en hebben gekeken wat er gebeurde.

Meer over RNA interferentie

terug naar boven

Genetische test
Verrassend genoeg bleek 1 gen, genaamd Pten, de gevoeligheid voor herceptine te bepalen. Later werd aan de hand van literatuuronderzoek een bekend borstkankergen gevonden dat samen met Pten Herceptine de deur wijst en de kankercellen resistent maakt.

Een genetische test die bepaald of de 2 genen aan of uit staan, zou dus kunnen vertellen of het zin heeft Trastuzumab toe te dienen. Bernards: ‘Dat zijn we dus ook zeker van plan. Het ontwikkelen van zo’n test valt binnen onze doelstellingen. Maar dat kan 2 tot 3 jaar duren door alle aanvullende onderzoeken die nog gedaan moeten worden.’

terug naar boven

DNA-chip
Het NKI heeft ervaring met het ontwikkelen van testen. De afgelopen jaren werd succesvol een test voor borstkanker behandeling op basis van de DNA-chip op de markt gebracht. Deze test bekijkt of patiënten na een operatie een verhoogde kans op uitzaaiingen hebben. Alleen als dat het geval is krijgen ze uit voorzorg aanvullende chemotherapie.

Meer over de DNA-chip voor borstkanker

terug naar boven

Laatst bijgewerkt op 11 december 2007

	0900-6655566 25 cent per minuut ma. en do. 10:00 tot 15:00 uur
	erfolijn@erfocentrum.nl