Immuunceltherapie

Bij immuunceltherapie worden afweercellen van een patiënt in het laboratorium geactiveerd. Ze worden ‘getraind en gevechtsklaar’ gemaakt om onder meer kankercellen aan te vallen. Bijvoorbeeld door hun erfelijk materiaal aan te passen of door ze met stoffen of andere cellen in contact te brengen.

Techniek
Toepassing
Onderzoek
Wetgeving
Toekomst

Techniek
Door middel van immuunceltherapie kan het afweersysteem zo getraind worden dat het cellen aanvalt die het anders met rust zou laten. Sommige soorten kanker zijn in staat om de afweer van het lichaam tegen kankercellen te omzeilen, waardoor de kanker ongestoord kan doorgroeien. Een kankercel lijkt veel op een gewone cel en wordt daarom niet als lichaamsvreemd of gevaarlijk opgemerkt door het afweersysteem. Met immuunceltherapie proberen onderzoekers de afweerreactie tegen de kankercellen te activeren.

Betrokken cellen
Bij afweerreacties zijn vele verschillende soorten cellen betrokken. Belangrijke spelers zijn de dendritische cellen. Deze poortwachters vangen vreemde stoffen, bacteriën en virussen op en presenteren die in combinatie met een alarm-signaal aan andere belangrijke afweercellen: de T-cellen (een speciaal soort witte bloedcellen).

Geheugen
Vervolgens wordt de T-cel geactiveerd om de vreemde of geïnfecteerde cellen op te ruimen. Het afweersysteem heeft ook een geheugen dat ervoor zorgt dat iemand in het vervolg beschermd is tegen deze infectie. Een aantal cellen die de ziekte bestreden hebben blijven paraat in het lichaam om zich snel te vermeerderen bij een nieuwe infectie. Zo voorkomt het afweersysteem dat iemand ziek wordt.

Poortwachters activeren
Er bestaan verschillende vormen van immuunceltherapie met als doel het afweersysteem de kankercellen als lichaamsvreemd te laten herkennen. Zo kunnen bepaalde stoffen of kankercellen aan dendritische cellen (de poortwachters van het afweersysteem) gegeven worden zodat deze alarm-signalen af gaan geven aan de T-cellen om de kankercellen op te ruimen. Dit heet tumorcel-vaccinatie-therapie.

Direct T-cellen aanpassen
Ook kunnen T-cellen uit de patiënt in het laboratorium geprikkeld en gekweekt worden waardoor deze direct geactiveerd worden. Deze gekweekte T cellen kunnen dan teruggegeven worden aan de patiënt. Dit noemen wetenschappers ook wel adoptieve-transfer-therapie.

Cellen worden in een steriele (bacterievrije) omgeving getraind.

terug naar boven

Toepassing
De methode is ook geschikt om de (vaak kleine) uitzaaiingen aan te pakken. In de praktijk zetten de toegediende stoffen in het lichaam andere cellen aan om kankercellen op te ruimen. De in het laboratorium afgerichte cellen kunnen na toediening direct de kankercellen aanvallen. Patiënten worden zo uiteindelijk behandeld door hun eigen 'getrainde' afweercellen.

Op deze manier kunnen patiënten ook met afweercellen als het ware gevaccineerd worden, om te voorkomen dat een tumor terugkomt.

terug naar boven

Onderzoek
Het onderzoek richt zich voornamelijk op de groeiwijze en behandeling van verschillende vormen van kanker en dan in het bijzonder op uitzaaiingen en de beste manier om afweercellen deze op te laten ruimen.

Asbestkanker
Huidkanker
Leukemie

Wetgeving
Rondom immuunceltherapie speelt wetgeving op het gebied van deelname van patiënten in onderzoek een rol.

Meer over wet- en regelgeving

terug naar boven

Toekomst
Met immuunceltherapie zijn individuele behandelingen mogelijk. In principe kunnen toepassingen bedacht worden voor allerlei ziekten en aandoeningen waarbij het afweersysteem meer geactiveerd moet worden in aanmerking komen voor behandeling met immuunceltherapie.

Bovendien kan immuunceltherapie ook gebruikt worden om ongewenste afweerreacties te verminderen, zoals bijvoorbeeld auto-immuunziekten zoals reuma, diabetes type 1 en zeldzame ziekten.

terug naar boven

Hellen Rotteveel en Eelco Soeteman
Laatst gewijzigd op 22 januari 2008

Met dank aan dr. Rosalie Luiten, universitair docent van de afdeling dermatologie aan het Academisch Medisch Centrum te Amsterdam.

terug naar boven

	0900-6655566 25 cent per minuut ma. en do. 10:00 tot 15:00 uur
	erfolijn@erfocentrum.nl