Kraakbeentransplantatie herstelt gekraakte knieën

Binnenkort wordt het brede repertoire aan transplantaties in het UMC uitgebreid met kraakbeentransplantaties. De patiënt zal waarschijnlijk een betrekkelijk jong iemand zijn die op het sportveld zijn knie verdraaide en daarbij letsel aan het kraakbeen opliep. Het bot in het gewricht komt dan bloot te liggen, waardoor op den duur forse slijtage optreedt.

Kippenpoot
De procedure
Voor acute letsels
Kosten

Tot voor kort was daar niet veel aan te doen. Met de kraakbeentransplantatie wordt dat anders.

terug naar boven

Kippenpoot
Wie een kippenpootje uit elkaar trekt ziet aan de binnenkant van het gewricht een glanzend wit oppervlak. Dat is het kraakbeen dat dient om de wrijving in het gewricht te verminderen, zodat de botdelen soepeltjes over elkaar bewegen.

In elk gewricht zit kraakbeen, maar vergeleken met andere gewrichten wordt dat van de knieën zwaar belast. Nu is de knie daarop gebouwd, maar als iemand bij het sporten of door te wild een trap af te lopen zijn knie verdraait, kan er zomaar een stuk kraakbeen wegslaan.

terug naar boven

De procedure
Totnogtoe kon de orthopedisch chirurg dan weinig anders doen dan symptoombestrijding. Met een kraakbeentransplantatie is de schade echter te repareren. Orthopedisch chirurg Marco Arnold legt uit hoe dit gebeurt.

'Eerst wordt tijdens een kijkoperatie een klein stukje kraakbeen weggehaald. Dat gaat naar een gespecialiseerd instituut in Gotenburg dat dit weefsel kan kweken. Ze krijgen een paar duizend cellen en na vier weken komen er een paar miljoen terug.

Dan maken we de knie open en hechten we een stukje botvlies over het kraakbeenletsel heen. Onder deze waterdichte 'pleister' spuiten we de suspensie van gekweekte kraakbeencellen. De ervaring in Zweden, waar deze techniek is uitgevonden, leert dat in bijna negentig procent duurzaam herstel optreedt: een knie die na twee jaar goed is, is ook na tien jaar nog goed.'

Omdat het kniegewricht geopend moet worden, is het wel een zware operatie en duurt de revalidatie enkele maanden. Pogingen elders om het nieuwe kraakbeen via een kijkoperatie aan te brengen hebben volgens Arnold nog onvoldoende resultaat gehad.

terug naar boven

Voor acute letsels
De ingreep is vooral toegesneden op patiënten met acute letsels. Arnold: 'Als de schade is ontstaan doordat de kniebanden teveel speling toelaten of door standsafwijkingen zoals o-benen, heeft het veel meer zin om die aan te pakken.'

De bekendste kraakbeenziekte, reuma, vormt zelfs een contra-indicatie voor een transplantatie. Immers, reuma is een auto-immuunziekte die doorwoekert tot het kraakbeen verdwenen is. Een transplantatie zou dus dweilen met de kraan open zijn.

Ook iemand als Marc Overmars, die zijn voetbalcarrière beëindigde omdat er nauwelijks meer kraakbeen in zijn knieën zou zitten, is met een transplantatie niet te helpen. Dergelijke sporters hebben jaren achtereen hun knieën zo extreem belast dat ze een gegeneraliseerde ziekte van het kraakbeen kregen. Knee abusers (kniemisbruikers) worden ze in de sportgeneeskunde genoemd.

terug naar boven

Kosten
Onderzoek in Zweden heeft aangetoond dat de behandeling kosteneffectief is. De patiënten moeten weliswaar een forse operatie ondergaan en maanden revalideren, maar dan zijn ze er in de meeste gevallen weer bovenop. Zonder behandeling zouden ze veel minder belastbaar zijn, minder kunnen werken en vaak naar de dokter moeten. Op de lange termijn pakt dat (veel) duurder uit.

Laatst bijgewerkt op 28 september 2005

Het originele artikel verscheen eerder in Triakel, nummer 4, 25 september 2004, het magazine van het UMC Groningen.

terug naar boven

	0900-6655566 25 cent per minuut ma. en do. 10:00 tot 15:00 uur
	erfolijn@erfocentrum.nl