Nanotechnologie

Technieken die gebruik maken van deeltjes die kleiner zijn dan 1 tot 100 miljardste deel van een meter: dat is nanotechnologie. Deeltjes van dat formaat gedragen zich anders dan wij gewend zijn, namelijk volgens de wetten van de kwantummechanica. Daardoor ontstaan nieuwe mogelijkheden.

Nanomedicine
Onderzoek naar medische biotechnologie kan plaats vinden op nanoschaal en wordt dan vaak aangeduid met nanomedicine. Een lijst met voorbeelden van onderzoeksgebieden binnen nanomedicine volgt onderaan deze pagina.

Kabinetsvisie op nanotechnologie
Het Nederlandse kabinet ziet grote kansen voor nanotechnologie en presenteerde in 2006 haar visie op dit onderzoeksgebied. Hieruit bleek dat Nederland momenteel voorop loopt in het onderzoek.

Kabinetsvisie Nanotechnologie
Van klein naar groots, mei 2006

Draagvlak
In de kabinetsvisie is ook ruimte weggelegd voor het vergroten van het draagvlak bij de Nederlandse burger voor nanotechnologie. Het kabinet gaat er daarbij vanuit dat naast voorlichting en debat, ook ruimte moet zijn voor invloed van de opvattingen van burgers op het beleid.

Risico’s
Wanneer hele kleine deeltjes in onze leefomgeving terecht komen, brengt dat ook risico’s met zich mee. Zoals bijvoorbeeld bij hele kleine asbestdeeltjes die kanker kunnen veroorzaken.

Over de risico’s van nanodeeltjes is volgens het kabinet nog weinig bekend. Het geeft dan ook aan dat het onderzoek zich in de eerste plaats zou moeten richten op het meetbaar maken en in kaart brengen van de risico’s van nanotechnologie.

Het kabinet gaat er daarbij vanuit dat het hanteren van de richtlijnen volgens het rapport ‘Nuchter omgaan met risico’s’ in principe afdoende zal zijn.

Advies van de Gezondheidsraad
Betekenis van nanotechnologieën voor de gezondheid

Reactie van de FNV op de kabinetsvisie m.b.t. risico’s

VROM: Nuchter omgaan met risico’s

terug naar boven

Onderzoeksgebieden nanomedicine
Onderstaand overzicht is ontleend aan een publicatie in Nature Biotechnologie van oktober 2006.

Verdeling onderzoeksgebieden nanotechnologie adhv publicaties Bron: Nature Biotechnology, vol. 24, nr. 10, Oct. 2006

Intelligente doseringssystemen
Het meeste nano-onderzoek (75 procent) wordt op dit moment uitgevoerd aan intelligente doseringssystemen (drug delivery) Nanodeeltjes kunnen aan medicijnen gekoppeld worden en er zo voor zorgen dat medicijnen op bepaalde plaatsen in het lichaam in bepaalde, gecontroleerde doseringen vrijkomen. Bijvoorbeeld na het passeren van het maagzuur, of alleen in de buurt van een tumor.

Medicijnen en therapieën
Nanodeeltjes kunnen ook zelf een therapeutische werking hebben. Bijvoorbeeld hele kleine delen van antilichamen maar ook micro en antisense RNA.

Beeldtechnieken in het lichaam
Nanodeeltjes worden gebruikt als contrastdeeltjes bij het zichtbaar maken van weefsels, bijvoorbeeld in de MRI-scanner of met behulp van ultrasoon geluid.

Diagnostiek in het laboratorium
Nanotechnologie wordt ingezet om technieken voor diagnose gevoeliger, goedkoper en breder inzetbaar te maken. Te denken valt hierbij aan koolstof nanobuisjes voor het onderzoeken van de longfunctie en het inzetten van atoomkracht microscopie bij het detecteren van virusdeeltjes voor een vroege diagnose van virusinfecties.

Biomaterialen, implantaten
Nanometerialen worden ingezet om biomaterialen die bestemd zijn voor implantatie te verbeteren. Nano-biomaterialen worden al toegepast in de tandheelkunde en de botheelkunde. Nanotechnologie kan er aan bijdragen dat biomaterialen beter door het lichaam geaccepteerd worden.

Bovendien wordt gezocht naar manieren om de materialen signalen aan het lichaam af te laten geven. Bijvoorbeeld om celgroei te stimuleren. Ook kunnen materiaal eigenschappen verbeterd worden, bijvoorbeeld door implantaten zo te maken dat ze een MRI scanner niet verstoren.

terug naar boven

Eelco Soeteman
Laatst gewijzigd december 2006

	0900-6655566 25 cent per minuut ma. en do. 10:00 tot 15:00 uur
	erfolijn@erfocentrum.nl