Gekweekte huid: gouden pleister op open wonden

Vijf ziekenhuizen in Noord-Holland testen een nieuwe techniek met gekweekte huid. De techniek werd ontwikkeld in het VU medisch centrum te Amsterdam. Onderzoeksleidster Sue Gibbs: ‘Wij genezen wonden van soms wel 15 jaar oud. Daarvoor gebruiken we een stukje huid ter grootte van een speldenknop.’

Huidige behandelingsmethoden
De nieuwe methode
Voordelen kweekmethode
Pijnstillende huid
Voor wie?

Open beenwonden zien er niet alleen lelijk uit, maar zijn ook zeer pijnlijk. En erger: levensbedreigende infecties liggen constant op de loer. Wetenschappers van de VU ontwikkelden weefselkweek als een nieuwe behandeling voor open beenwonden. Zij kweken in het laboratorium de kleine stukjes huid van de patiënt binnen drie weken op tot de grootte van een postzegel. Hiermee genezen zij de wond.

Meer over gekweekte huid
Video-interview met Sue Gibbs

terug naar boven

Sue Gibbs in het lab

Er zijn tot nu toe verschillende mogelijkheden om een open wond te behandelen. De wond wordt altijd deskundig schoongemaakt en er zijn vele soorten pleisters en verbanden beschikbaar. Ook hebben dermatologen de beschikking over de vacuümpomp. Door het vacuüm wordt de wond extra schoon gezogen en wordt het herstel gestimuleerd.

Maar deze behandelingen hebben ook nadelen zoals langdurige opname in het ziekenhuis en littekens op plaatsten waar (grotere) stukken huid zijn weggenomen voor transplantatie. Bovendien zijn er wonden die met de huidige behandelmethodes toch niet sluiten.

Gibbs: ‘Bij de start van het onderzoek naar de nieuwe kweekmethode meldde zich zelfs een patiënte die al vijftien jaar lang een onbehandelbare wond had. Dat betekende voor haar veel pijn. Elke week naar het ziekenhuis om de wond schoon te laten maken. En steeds oppassen voor infecties.’ Hoog tijd voor vernieuwing dus.

terug naar boven

De nieuwe methode
Een gezonde huid bestaat uit verschillende lagen. De belangrijkste twee zijn de onderlaag (dermis) en de bovenlaag (epidermis). Tot nu toe werd er wel huid gekweekt, maar men slaagde er niet in om de twee lagen tegelijk te kweken. In korte tijd dubbellaagse huid van de patiënt zelf kweken: dat is Gibbs en collegas’s nu wel gelukt.

Gibbs: ‘Om een dubbellaags stukje huid te kunnen kweken worden huidcellen gezaaid in een matrix, een netwerk van eiwitten. Deze eiwitten zijn nodig om de cellen houvast te geven. Het eiwitnetwerk is afkomstig van een stukje donorhuid.

Toch bestaat de gekweekte huid volledig uit cellen en eiwitten van de patiënt zelf. Het eerste wat de gezaaide cellen namelijk doen is het eiwitnetwerk van de donor afbreken om er vervolgens zelf een nieuw, eigen netwerk voor in de plaats te maken. Ze hebben het donornetwerk alleen nodig als eerste steuntje in de rug.’

voor	tiscover	na

terug naar boven

Voordelen kweekmethode
Voor de kweekmethode is slechts een kleine ingreep nodig. Gibbs: ‘We nemen bij de patiënt tijdens een normaal spreekuur stukjes huid ter grootte van een speldenknop af. Dit gebeurt onder lokale verdoving met een soort appelboortje. Het wondje is zo klein dat het vanzelf weer dichtgroeit. Daar zie je achteraf bijna niks meer van. De patiënt kan daarna gewoon naar huis.’

‘Na drie weken komt de patiënt terug bij de huidarts. Die legt de stukjes huid op de wond van de patiënt. Verband zorgt ervoor dat de huid blijft zitten. Na drie tot vijf dagen zit het nieuwe stukje huid al vast en groeien er bloedvaatjes in.’

Omdat met eigen huid gewerkt wordt vindt er geen afstoting plaats, zoals dat wel met huid van een donor zou gebeuren. Het lichaam van de patiënt herkent het stukje huid als ‘eigen’ waardoor het vast kan groeien op de wond.

terug naar boven

Pijnstillende huid
Minder goed begrepen is het feit dat open wonden veel minder pijnlijk zijn, zodra daar gekweekte huid op gelegd wordt. Gibbs legt uit hoe dit misschien werkt: ‘Sommige cellen in de huid scheiden natuurlijke pijnstillers uit, endorfines genaamd. Wij maken deze cellen tijdens het kweken extra actief. Het zou kunnen dat zij dan extra endorfines uitscheiden.’ Dit is echter nog niet bewezen.

terug naar boven

Voor wie?
De nieuwe behandeling is getest bij open beenwonden die met de gebruikelijke therapieën niet te genezen zijn. Voorlopig zullen dus ook alleen deze patiënten van de behandeling gebruik kunnen maken. Alleen de eigen arts kan beslissen of iemand in aanmerking komt voor het klinisch onderzoek dat op dit moment loopt.

De onderzoekers bekijken nu of de methode ook gebruikt kan worden voor de behandeling van andere open wonden, brandwonden, doorligwonden en wonden bij diabetes patiënten.

Op het moment is de behandeling nog niet voor iedereen beschikbaar, omdat deze nog in de testfase is. Als de testfase goed verloopt, dan kan de behandeling op zijn vroegst begin 2008 in andere ziekenhuizen van start gaan.

terug naar boven

Laatst gewijzigd op: 16 januari 2007

	0900-6655566 25 cent per minuut ma. en do. 10:00 tot 15:00 uur
	erfolijn@erfocentrum.nl